BIA ĐÁ MÔ-ÁP, CHỨNG TÍCH LỊCH SỬ KINH THÁNH

BIA ĐÁ MÔ-ÁP, CHỨNG TÍCH LỊCH SỬ KINH THÁNH

TRẬN CHIẾN GIỮA Y-SƠ-RA-ÊN VÀ MÔ-ÁP ĐƯỢC GHI TRÊN ĐÁ

Những sự kiện lịch sử được ghi lại trong Kinh Thánh thường bị đặt vấn đề về tính chính xác, bởi lẽ phần nhiều các câu chuyện được ghi dưới màu sắc thần học, và vai trò của Đức Chúa Trời ảnh hưởng lớn lên diễn tiến cũng như kết quả của các sự kiện đó.

Tên tuổi, niên đại của các vua trong Kinh Thánh cũng không có các nguồn hỗ trợ từ bên ngoài, nên thường bị đặt nghi vấn.

Nhưng những tìm kiếm và khám phá của khoa khảo cổ học đã xác thực một số những sự kiện, tuy không phải là tất cả nhưng cũng đã cho thấy tính minh xác về lịch sử của Kinh Thánh.

Những khảo cổ gia đã tìm kiếm được một vài vật thể để đưa ra  ánh sáng những chi tiết cụ thể về một sự kiện được ghi lại trong Kinh Thánh.

bản đồ vương quốc Mô-áp
bản đồ vương quốc Mô-áp

Một minh họa cho trường hợp này là BIA ĐÁ MÔ-ÁP, một tảng đá được đẽo gọt và khắc những thông tin để tưởng niệm về một trận chiến giữa dân Mô-áp (một dân tộc lân ban của nước Y-sơ-ra-ên) và dân Y-sơ-ra-ên được Kinh thánh trình bày trong sách II Vua 23:1-37. Câu chuyện trong Kinh Thánh tường thuật rằng Mê-sa, vua đương thời của Mô-áp và quân đội của ông đã đứng lên để chống lại sự cai trị hà khắc của người Y-sơ-ra-ên. Một trận chiến dữ dội xảy ra giữa dân Mô-áp và ba vua xứ Y-sơ-ra-ên, Giu-đa và Ê-đôm. Dân Mô-áp thắng trận và dân Y-sơ-ra-ên không còn cai trị trên họ nữa.

bia đá Mô-áp
bia đá Mô-áp

Trong cuộc khai quật năm 1868, một người Đức tên Klein tìm thấy một tảng đá được khắc chữ tại Dibon, thuộc xứ Mô-áp. Vì tảng đá thuộc quyền của người Ả-rập sinh sống tại Dibon, nên ông ta trở về Âu châu để kiếm tiền mua tảng đá đó. Người Ả-rập, nghĩ rằng họ có thể bán tảng đá với giá cao hơn nên họ nung hòn đá rồi đổ nước lạnh lên rồi chẻ ra làm nhiều miếng. May thay trước đó Klein đã có ấn tượng về hòn đá nguyên vẹn nên có thể ráp lại những mảnh vỡ và phiên dịch lại sau khi đã mua. Hiện nay tảng đá đang được giữ tại bảo tàng viện Louvre ở Paris.

bảo tàng Louvre Paris
bảo tàng Louvre Paris

Trong dạng ký tự sơ khai của mẫu tự Phoenician (vùng đất thuộc Sy-ri ngày nay), phần ghi chép cho biết Mê-sa, vua xứ Mô-áp, nhờ sự phù hộ của thần Chemosh, đã cởi bỏ được sự thống trị của Y-sơ-ra-ên. Vua Ôm-ri của Y-sơ-ra-ên, cha của vua A-háp, được nhắc tới với tên trong bảng khắc chữ cùng với một số các địa danh trong Kinh Thánh. Đặc biệt là nó còn đề cập tới Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, gọi là “Yahweh.”

Những sự kiện lịch sử được khảo cổ học chứng minh và vẫn tiếp tục được khám phá. Mời bạn cùng xem tiếp kỳ sau: ĐỀN THỜ CỦA SA-LÔ-MÔN.